Philomena Essed

Professor Philomena Essed werd geboren in 1955 in Nederland, waar ze de basis legde voor haar academische werk en haar inspirerende en kritische onderzoek naar gendervraagstukken, identiteit, racisme en etniciteit. In 1990 behaalde zij cum laude haar Doctoraat Sociale Wetenschappen, aan de Universiteit van Amsterdam.

In haar publicatie Alledaags Racisme en haar proefschrift Inzicht in Alledaags Racisme lanceerde zij de term ‘alledaagse racisme’ waarmee ze – aan de hand van voorbeelden waarmee zwarte vrouwen worden geconfronteerd – liet zien hoe racisme in Nederland en de VS dagelijkse praktijk was geworden, terwijl tegelijkertijd het bestaan van discriminatie en racisme binnen de samenleving ontkend werd. Haar meest recente publicatie over Nederland is Dutch Racism dat Philomena Essed met Isabelle Hoving samenstelde. Een twintigtal auteurs besteedt hierin aandacht aan racisme, antisemitisme en islamfobie en de wijze waarop ideeën uit de tijd van slavernij, arbeidsmigratie en kolonialisme nu nog doorwerken (bijvoorbeeld in de discussie over Zwarte Piet).

Sinds het begin van de 21e eeuw woont en werkt Philomena Essed afwisselend in de Verenigde Staten en Nederland, aanvankelijk aan de Universiteit van California en de Universiteit van Amsterdam. Sinds 2005 is ze hoogleraar Critical Race, Gender and Leadership Studies aan de Antioch Universiteit in de Verenigde Staten en daarnaast geaffilieerd onderzoeker van het Graduate Gender Program aan de Universiteit van Utrecht. Op 5 september 2011 kreeg Philomena Essed in Zuid Afrika een Eredoctoraat aan de Faculty of Education, University of Pretoria. In april van dat jaar kreeg zij ook een Koninklijke onderscheiding.