Het team van internationaal literatuurfestival Read My World strijkt neer in Amsterdam West met een spin-off! Een ééndaags literatuurfestival voor de kleinste voorlees-fijnproevers. Waar Read My World zich richt op volwassenen en literaire kunst van onderbelichte en veelal internationale schrijvers, blijft Spinning Stories dichter bij huis. Drie van de vier auteurs van de prentenboeken geselecteerd voor de Spinning Stories voorlees-sessies wonen en werken in Nederland.*

Ik bevind me op een pleintje vóór sociale buurtplek MidWest, het laatste overgebleven gebouw van drie in 1924 gebouwde scholen in Amsterdamse School-stijl. Vandaag, in 2024, honderd jaar na de bouw, vindt op deze locatie voor het tweede jaar op rij Spinning Stories plaats.

Genesteld tussen, of beter gezegd, aan beide zijden geflankeerd door twee moderne gebouwen neemt MidWest haar ruimte koppig in. MidWest houdt hof tussen de nieuwbouw met haar forse armen en ellebogen vervaardigd uit symmetrische, voluptueus en volumineus golvende bakstenen. Zo verwelkomt ze de kleine helden in spe met de stevige knuffel van een tante met dikke bovenarmen.

Buiten mag het nog koud en druilerig zijn, binnen is daar niks van te merken. De zaal is vol en het is zelfs warm genoeg om later eventueel van schaafijs te kunnen genieten.

Stadsdeelvoorzitter van Amsterdam West, Fenna Ulichki, opent het festival in de centrale ruimte en vertelt iets over zichzelf als meisje van zeven of acht jaar. Ze vond zowel lezen, het bezoek aan de bibliotheek en het feit dat ze maar liefst zes(!) boeken per keer mocht uitlenen, ontzettend bijzonder en magisch. En lezen is inderdaad een wonder. We kunnen door gewoon te kijken naar een vel papier vol stippen en strepen meteen meegenomen worden op een rondreis door een fantasiewereld vol heldendaden en avontuur.

Fenna Ulichki leest voor uit het boek Heb.Schaafijs.Nodig!!!, het nieuwste prentenboek van Chee Kartosen-Wong en Reza Kartosen-Wong dat onlangs verscheen. Niet geheel toevallig staat ook de Schaafijsbar van Rewien Sewgobind in de zaal. We kunnen kiezen uit technicolor siroop in smaken van bosvruchten tot tamarind. Als het verhaal uit is lopen we met zijn allen op het ritme van het ijs schrapen, richting het volgende voorlees-event.

We zijn nu in het klaslokaal waar actrice en theatermaker Zahra Lfil klaarstaat om voor te lezen uit Het Mooiste Blauw (The Proudest Blue, 2019) van Ibtihaj Muhammad*.

Zahra Lifl begint haar voorlees-sessie op een heel bijzondere wijze, namelijk met een lied. Ze zingt een nummer uit de gelijknamige theatervoorstelling. Door zo te beginnen wakkert ze het concentratievermogen van de kinderen aan en tovert ze een sprookjesachtige stilte onder de mini-helden.

Het boek gaat over zussen Asiya en Faizah. Asiya draagt voor het eerst een hijab op school en haar kleinere zus Faizah maakt onaangenaam kennis met schoolplein-pestkoppen en naar gefluister. Als Zahra de zin “..Asiya’s hijab is als de oceaan en de lucht” voorleest, horen we het geslurp van kinderen (en volwassenen!) resoneren. De luisteraars genieten nog na van hun nu smeltende schaafijs. Het improvisoire en waterige geluid beweegt zich als een stuiterbal door het lokaal en wordt een plezierige en ludieke soundtrack tot aan het eind van het verhaal.
Nancy Bosmans leest voor uit haar boek De Boebalas.

Het geluid van onze voetstappen en gesmolten siroop-water wordt zachter en gaat over in de warming-up van het trio dat hun instrumenten stemt. Rustige melodieën uit Al-Andalus worden straks gepresenteerd door Dwight Breinburg, Salah Eddine Mesbah en Hamza Amrani van het Amsterdams Andalusisch Orkest. Sewgobind, de held die onvermoeid de hele dag met één arm het ijs staat te schaven, is nu erelid van het orkest want er resoneert een ritmisch bijna percussief geluid van het handmatige geschraap dat zich naadloos mengt met het orkest. Het resultaat: een onverwachte bonus-soundscape.

De muziek sijpelt rustig door het gebouw heen en is nog zachtjes hoorbaar in het klaslokaal tijdens de schrijfworkshop: Wat is jouw verhaal?!. Onder leiding van kinderboekenschrijver, dichter en vertaler Najiba Abdellaoui proberen we onze hoofden leeg te maken om ongestoord de opdrachten te kunnen aanvliegen. Al schrijvende komen we steeds dichter bij onze innerlijke superheld en tegelijkertijd horen we het Andalusisch Orkest het publiek de basis van de toonladder uitleggen.

Dankzij de flexibiliteit van Najiba is de workshop uiteindelijk toegankelijk voor alle leeftijden. Er is namelijk ook een aantal bezoekers onder de 10 jaar. Zij mogen evengoed meedoen. In plaats van te schrijven, gaan ze tekenend de opdrachten interpreteren. Terwijl we in het lokaal bezig zijn zo veel mogelijk dingen te noteren (of te tekenen) die in ons omgaan en die we om ons heen zien, worden we verwarmd door de middagzon en gewiegd door de ‘do-re-mi’ van de solfège-groepsles in de centrale ruimte.

We gaan aan de slag. De opdracht: een vignet schrijven over een heldendaad die we zelf moeten verrichten met eigen superkracht(en)! Uiteindelijk is Jassem* de held die opstaat en ‘voor de klas’ gaat staan om zijn werk met ons te delen. In korte tijd lukte het hem om een op het oog licht maar dan toch mysterieus verhaal te schrijven met een zeer onverwachte wending.

Met internationale spelerscollectief Troup Courage lijkt het laatste onderdeel van de heldenacademie aan te breken. De kinderen hebben verhalen gehoord over hoe je in het dagelijkse leven een held zou kunnen zijn. Zij hebben ook een Teken Je Eigen Held workshop van kunstenaar Tess van Dorp achter de rug. Dus na een hele dag theorielessen mogen, nee, móéten de kinderen echt fysiek aan de slag. In de voorstelling De Spelende Kinderen van Gaza vliegen de kleinste bezoekers wild lachend, gillend en proestend het toneel steeds weer op en af om de acteurs op te sporen, uit greppels te halen en over muren te helpen.

Tegen het einde van de dag rijzen bij mij vele gedachten over held zijn in het klein. De kinderen die nu ronddwalen in MidWest gaan wellicht de helden van de toekomst worden. De tijd vraagt nu al om helden en de toekomst heeft ook helden nodig. De tijden vragen om een alledaagse dapperheid van onze mini-helden en om held te zijn zowel op macro- als op microniveau, want de kans om als held te moeten optreden zit soms in een klein hoekje of in een kleine daad. We kunnen allemaal helden zijn. Al is het maar voor één middag.

* Chee Kartosen-Wong en Reza Kartosen-Wong met het boek Heb.Schaafijs.Nodig!!! en Nancy Bosmans met haar boek De Boebalas

*Ibtihaj Muhammad is een Amerikaanse sabelschermer, schrijver, activist en Olympisch bronzen medaillewinnaar. Ze is vooral bekend omdat ze de eerste vrouw was die een hijab droeg tijdens de Olympische Spelen voor de Verenigde Staten.

*Jassem heeft toestemming gegeven om zijn voornaam te plaatsen